Na Małysza

W liturgii Kościoła Katolickiego istnieją trzy, a jeśli się uprzeć – cztery, postawy. Jedna z nich to postawa siedząca, druga stojąca, trzecia – klęcząca. W niektórych przypadkach można jeszcze mówić o czwartej – leżącej. Zdarza się to w sytuacjach, gdy kapłan oddaje najgłębszą cześć i okazuje najwyższe oddanie Bogu, zwłaszcza na początku liturgii Wielkiego Piątku. Rzadko robią to również pozostali wierni, w tym klerycy przyjmujący święcenia.

Postawa siedząca ma pozwolić wiernym wsłuchać się i skupić na przyjmowaniu Słowa Bożego. Postawa stojąca oznacza radość z odkupienia, wierni prostują się na znak, że nie są już sługami, niewolnikami. W ten sposób również oddają cześć Bogu, wyrażają szacunek. Postawa klęcząca zaś jest postawą pokutną i błagalną. Wyraża także szacunek wobec Boga, lecz tym razem wierny ukazuje nie swą wolność i odkupienie, lecz małość wobec Boga.

Istnieje tylko jedna akceptowalna forma postawy klęczącej. Jest to uklęknięcie na dwóch kolanach, zgiętych pod kątem 90 stopni. To jest, rzecz jasna możliwe głównie poza ławkami, jak również w odpowiednio wyprofilowanych klęcznikach. Często w kościołach można spotkać ławki z klęcznikami, które uniemożliwiają przyjęcie wyprostowanej postawy i zmuszają do oparcia tylnej części ciała o siedzisko. Są jednak również rozliczne przypadki, gdy przyjęcie postawy klęczącej jest możliwe, a mimo tego przybiera najróżniejsze nieliturgiczne formy.

Dzieci często na przykład klękają opierając pupy na stopach (a więc właściwie siadają na stopach). Dzieci to jednak dzieci i wiele rzeczy należy im wybaczyć. Kiedyś się nauczą, pewnie jak nie będzie to dla nich takie męczące. Niestety, krew w żyłach mi się gotuje i tracę koncentrację na liturgii, gdy widzę dwie inne wersje uklęku u dorosłych. Pierwsza z nich, spotykana głównie u mężczyzn, to klęknięcie na jedno kolano (czy może raczej „na rycerza”). Nie do końca wiem, co miałaby oznaczać. Może oznajmienie „jestem Bożym wojownikiem”? Może wydaje się być mniej upokarzająca dla mężczyzny, niż uniżone padnięcie na kolana? A może zwyczajnie jest wygodniejsza? Tego nie wiem, zwyczajnie głupio bym się czuł próbując to sprawdzić. Smutno mi jednak, gdy widzę małe dzieci, które uczą się tej postawy od swoich ojców i nie ma nikogo, kto by im wytłumaczył, że taka postawa jest błędna.

Druga wersja jest dla mnie jeszcze bardziej przerażająca. Właściwie nie jest to nawet postawa klęcząca, lecz postawa kuczna. Spotyka się ją głównie wśród kobiet, jednak mężczyźni też nie pozostają daleko w tyle. Istnieją różne jej odmiany. Z nachyleniem na lewą nogę, z nachyleniem na prawą nogę, w równowadze na obie nogi, albo nieomal klęcząca. Czy jest wygodna? Wątpię. Co wyraża? Moim zdaniem – całkowity brak szacunku, a już z pewnością zrozumienia sytuacji. Co komu daje i co przynosi ukucnięcie w kluczowych momentach liturgii? Nie mam pojęcia. Najbardziej zdenerwowało mnie, gdy jeszcze w czasach mojego seminarium kolega współkleryk w ten sposób przykucał podczas drogi krzyżowej po mieście, wobec tłumu wiernych. Gdy zwróciłem mu uwagę odrzekł, że jest mu przykro, ale ma tylko jedną parę spodni od garnituru…

Pozycja kuczna w liturgii nie istnieje. Sam, ze względów ironicznych, zwykłem ją nazywać „na Małysza”. Bo tak to trochę wygląda. A wiadomo, co się robi czasem, jak nie ma toalety, albo w toalecie publicznej, na Małysza. Postawa kuczna wyraża więc chyba coś w rodzaju „Sr… na całą tą liturgię”.

Reklamy
Categories: Świat i Kościół | Tagi: , , , , | 4 Komentarze

Zobacz wpisy

4 thoughts on “Na Małysza

  1. Prawosławie ma ten problem z głowy. Tam wierni cała liturgię stoją. W cerkwiach nie ma ławek. Jakoś to nie przeszkadza uczestniczyć im w liturgii (są zdecydowanie dłuższe niż w katolicyzmie) i oddawać hołd Bogu.

  2. w pewnym kościele są ławki, w których zamocowano klęczniki pi razy oko 45 stopni pod kątem do podłogi. Klęczenie z wyprostowaną resztą kadłuba jest zasadniczo niemożliwe – człowiek zjeżdża :) Oparcie czterech szanownych liter też nie jest możliwe – ławka i klęcznik są zbyt daleko od siebie. Kościół wręcz idealny dla pokutników :)
    Dodam jeszcze, że postawa małyszowa w wykonaniu niewiast odzianych w spódniczki wygląda dosyć…. niesmacznie. Co mnie obchodzi kolor majtek delikwentki?
    Na KULu studiuje pewna niewiasta, przebierająca się za zakonnice. Już kilkanaście razy miałam okazję podziwiać jej postawę na mszy (mówię serio, budzi we mnie mimowolny podziw). Owa kobieta całą mszę klęczy z rozłożonymi ramionami, siada tylko na kazanie (zazwyczaj czyta w tym czasie PŚ lub odmawia brewiarz). Co podziwiam? wytrwałość, ja bym nie wytrzymała 5 minut :D Niestety, kobieta strasznie zwraca na siebie uwagę i – z punktu widzenia niespełnionej liturgistki – rozwala jedność zgromadzenia.
    Smutne.

  3. Caddi – w katolicyzmie było kiedyś podobnie, tylko się w pewnym momencie sprotestantyzowaliśmy. Moim skromnym zdaniem – bardzo dobrze. Łatwiej jednak jest się, moim zdaniem, skupić na czytaniach, kiedy można usiąść. Co więcej – mam żonę w ciąży i dwuletnie dziecko. Jako ojciec rodziny mam obowiązek zadbać o ich wygodę. Byłoby mi przykro, gdyby mój Kościół odmawiał miejsca siedzącego kobiecie w ciąży… Mimo tego podziwiam bogactwo liturgii wschodniej i jestem dumny z uczestnictwa w niej poprzez bycie chrzestnym prawosławnej dziewczynki.

    Asiu, takich ludzi jest niestety więcej. Przypuszczam, że albo lubią się popisywać, albo mają problemy z psychiką. W czasie kazania słucha się kazania, a nie czyta się brewiarz. Jeśli lubi się cyrk, można iść do cyrku. Albo pomodlić się w lesie. W czasie mszy uczestniczy się we mszy. Zgodnie z zasadami liturgicznymi.

    Pozdrawiam :).

  4. Zakonnica/niezakonnica nie rozumie istoty liturgii, która jest wspólnotowa i jednocząca. Widać w tym coś z bycia celebrytką. Chyba nie zna tego, co Jezus mówił o modlitwie, by czynić to w cichości, a nie na pokaz.
    Ukłony dla Koleżanki Małżonki.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s